Bu grubun içende yer alan akvaryum balıklarını kabaca Lepistes , Platy, Molly , Kılıç Kuyruk ve Velifera lar olarak adlandırırız. Suıarası ile bu türlerin genel özelliklerini inceleyecek olursak;

Lepistesler; Anayurdu Orta Amerika olan lepistes günümüzde dünyanın hemen hemen her yerinde bulunur. Hatta sivrisinek larvalarını yok etmek amacıyla kanal ve göletlere bırakılmış olan vahşi türleri ile sıkça karşılaşılır. Erkekleri renkli, dişileri ise daha sade olurlar. Düzgün beslendiği takdirde çok kolay bir biçimde ürerler. Bu balıklar tropikal bölge canlısıdır, 25 -27 derece sıcaklıkta beslenmesi gerekir. Yavrularını yediği için doğum öncesi içine su alabilen, ızgaralı, yavruluk diye tabir edilen kuluçkalıklara alınırlar.

Bu durum balığı sterse soka bileceği için içi bol bitkilendirilmiş bir tank kullanılması tavsiye edilir. Balığın doğal olarak akvaryumun içinde yavrulaması tavsiye edilir. Su sıcaklığını bir iki derece artırmakta doğuma yardımcı olur. Dayanıklılığına, genetik kalitesine, su sıcaklığına, iyi beslenmesine bağlı olarak bir batında ortalama 20-35 gün gibi bir gebelik döneminden sonra 25 civarında yavru verirler.

Dişi doğumdan sonra iyi beslenmelidir mümkünse canlı yem (yetişkin artemia, su piresi, iyice temizlenmiş tubifex) kullanılabilir. Yavrular 3 ayda üreyecek hale gelirler, iyice renklenirler. 6 aylıktan itibaren çiftleştirilmelidir. 1,5 aylıkken dişi ve erkekleri bir birinden ayırmak hem balığın gelişimini tamamlaması, hem de uzun ömürlü olması için gereklidir..

Zaman içinde bu tür çok farklı isimler almıştır. Türkiye'de yaygın olarak kullanılan "Lepistes" ismi ilk bilimsel isimin farklılaşmış şekli olup dünyada artık kullanılmamaktadır. Endler's ve ülkemiz tatlı sularında bulunabilen gambusya ile yakın akrabadır.

Platy : Kolayca bakımı yapılabilen dayanıklı bir türdür. Diğer canlı doğuranlar grubunda olduğu gibi, üretimleri de oldukça kolaydır. Bu nedenle meraklıların balık üretme amacına yönelik çalışmalarında ilk ele alınan türlerden biri olarak akvaryum piyasasında önemli bir yeri vardır.

Plati balıkları Mexico, Honduras ve Guatemala bölgelerinde sıkça bulunurlar. Dünyanın pek çok ülkesinde özellikle Florida, Japonya ve Singapur’da seleksiyon veya melezleşme çalışmaları ile pek çok yeni varyeteler elde edilerek ticari amaçla üretime sunulmaktadır. Bu türün 40’dan fazla varyetesi olduğu kaydedilmiştir (FishChat, 1999). En çok sevilen ve üretimi yapılanların vücut renkleri kırmızı, sarı, kavuniçi, gri, mavi olup bazılarında kuyruk bölgesinden başlayan düzensiz siyah renklenmeler de görülebilir. Bunun yanı sıra kuyruk yapısı ve rengi nedeniyle de ay plati, kırmızı kuyruklu plati adı altında üretilenleri de bulunmaktadır (Alpbaz, 2000; Fish-profiles, 2001). Plati balıklarının akvaryum koşullarında barındırılması kolay olup dikkat edilmesi gereken birkaç su koşulu sağlanırsa başarı ile de yavru alınabilmektedir. Bu türün yaşam ortamı olarak tercih ettiği sular; sıcaklığı 20 ile 25ºC, suyun pH’ının ise 7.2±7.3 arası olduğu, hafif alkali sulardır (FishChat, 1999). Morfolojik olarak bakıldığında platilerin diş ileri erkeklerden daha iridir. (FishChat 1999), erkeklerin 4 cm, dişilerin ise 6 cm dolayında olduğunu bildirmiş tir. Cinsel erişkinliğe 6 ile 8 aylık iken ulaşırlar (Fishprofiles, 2001). Erkek balıkların karın yüzgecinde bulunan gonopodium olarak adlandırılan erkeklik üreme organı ile dişiye aktarılan spermler vasıtası ile yumurta anne karnında döllenir. Doğum zamanında ise anne karnında çatlayan yumurta anüsten dışarı çıkarken larva görünür ve bu olay izleyenlere canlı doğum görüntüsü verir Her 1.5–2 ayda bir yavru alınabilir. Büyüklüğüne bağlı olarak bir dişiden 20 ile 150 adet yavru elde edilebilmektedir(Fishprofiles, 2001)

Balıkların sağlıklı bir biçimde yaşamlarını sürdürebilmeleri için doğru ve uygun şekilde beslenmeleri gerekir.Plati balıklarına verilmesi gereken yem miktarı konusunda bir çalışmaya rastlanmamış tır. Balıklara verilen yem miktarı üzerine bazı araş tırmalarda bulunan Schreck ve Moyle (1990)’e göre kanal yayın balıklarının yavru bireylerinde yemleme oranı vücut ağırlığının %50’sinden daha fazla olabilir. Bu balıkların erginlerinde ise bu oran düşürülerek vücut ağırlığının %5’i kadar verilmelidir. Yem tüketimi vücut ağırlığına ve su sıcaklığına bağlı olarak değişmektedir. Örneğin 4ºC su sıcaklığında 1 kg ağırlığındaki bir balığa verilecek yem oranı günlük olarak %0.2 olmalı iken, 16ºC su sıcaklığında tutulan aynı ağırlıktaki başka bir balığa verilecek yem miktarı %1.2 oranında olmalıdır (Aqualex, 2001)

Molly: Akvaryumların genellikle orta kesimlerinde bulunan hareketli ve gizemli koyu kül renkleriyle dikkat çeken oldukça şirin balıklardır. Her tür yemi rahatlıkla vereceğiniz bir türdür.

Plati ve Kılıç Kuyruk gibi bu balıkta otçul besin alımında bitkilerde oluşan yosunları yiyerek akvaryum temizliğimize yardımcı olurlar diğer canlı doğuranlar gibi bu balıkta karma yapacağınız tropikal balıklar arasında huysuzluk yapmaya bir cins olarak yerini alır. Cinsiyet ayrımı balıkların alt bölümlerinde bulunan yüzgeçleri sayesinde yapılır.

Alt bölümlerinde ince uzun çıkıntıları(gonopodları) bulunan molly erkektir. Dişilerin karın bölgesinde ise üçgen şeklinde alt yüzgeç bulunur. Genellikle bu tür balıklarda cinsiyet ayrımı yapmak kolay olur etine dolgun olan dişi zarif ve ince olanlarda genelde erkektir. Ani sıcaklık değişimlerine ve soğuğa fazla dayanıklı değildirler, Akvaryumun genel temizliğine ani ısı değişimlerine dikkat ettiğiniz sürece balığınız sağlıklı bir yapıya sahip olacaktır.

Kılıç Kuyruk: Cinsiyet ayrımı kuyruklar ve alt yüzgeçler sayesinde yapılır, en kolayı kuyruktan tespittir, Kuyruğunda kılıç şeklinde uzantısı olan balıklar erkektir. Parazitler tarafından rahatsız edilen veya yaşlanan dişilerde erkeğe dönüşüm gözlenmiştir. Diğer balıklara karşı uyumlu olmasına karşın kendi türünde baskın olan erkek diğer erkekleri rahatsız eder.

Bu yüzden ya tek yada saldırganlığın farklı hedeflere dağılması için 5 erkek olarak bakılmaları önerilir, dişi erkek oranı 3 erkek 1 dişi olmalıdır. Beslenme konusunda yem ayırt etmezler, kaliteli kuru yemlerle beslenebilir ayrıca iyi bir yosun yiyicisidir. Yüzmek için açık alanı bulunan fakat bol bitkili ve akıntılı akvaryumlarda sağlıklı bir şekilde yaşatılabilir.

Velifera: Mollienisia türünün en güzel balığıdır. Ancak diğer türden balıkların bulunduğu karma akvaryumlarda yaşıyamaması sebebiyle akvaryumlarda pek seyrek rastlanan bir cinstir. Kıskanç ve kavgacı karakterli olup, diğer balıklara saldırır. Erkeğinin çok büyük bir sırt yüzgeci vardır.

Başının hemen bitiminden, kuyruk yüzgecine kadar uzanan ve kendisine muhteşem bir görünüş kazandıran bu yüzgeç, vücuda dikey uzanan onsekiz bölümden meydana gelmiştir. Kenarları tırtıklı bir formla sonuçlanan bu kara yele, son derece canlı bir portakal rengi kenarla dekorlaşarak son bulur. Severek yaşadıkları ısı 10 ila 30 C derecedir. Bu balıkları pek doğurgan değildirler.

Doğan yavrular bir santim boyundadırlar. Doğdukları anda bunların rengi açıksa da, daha sonra koyulaşacaktır. 2.5 cm boyuna ulaştığında kırmızımsı bir renk alır. Yavrulanırın gelişmesi oldukça zahmetli ve yavaştır. İyi beslenme ve özen isterler. 28 derecelik ısıda daha iyi bir gelişime ve büyüme gösterirler. Beslenmeleri diğer canlı doğuranlardan farklılık göstermezken yavrularda özel ihtimam göstermek gerekir